Khiêm hạ hơn cá tính!
Đứa trẻ nhát và bài học từ người thân
Tôi có một người thân, con trai của họ thuộc dạng to cao so với lứa tuổi, lúc nào tóc cũng cắt ngắn sát — kiểu tóc mà mấy ông thợ cắt tóc ở làng tôi hay gọi là “đầu cua” — nhìn rất “chiến”!
Nhưng con trai người thân của tôi lại thuộc dạng: nhát!
Khi nghe câu chuyện người thân kể, trong đầu tôi nghĩ đến chính mình những ngày bé.
Những năm tháng bướng bỉnh của tôi
Những ngày còn nhỏ (những năm tháng học cấp 2), tôi thuộc dạng vô cùng bướng! Cứ cái gì thiệt thân nhất thì tôi làm, đã thế lại còn vô cùng nhiều năng lượng!
Đánh nhau, tụ tập, đàn đúm, thách thức, hiếu chiến, hiếu thắng, cái tôi cao, bầy đàn, dao kiếm mã tấu, tuýp hàn phóng lợn… Tôi luôn chọn phương án đối đầu, mặc dù tôi có thể chọn những phương án khác!
Những đêm đi chơi về muộn, nhà ở vùng quê, đường ngoại thành hoàn toàn không có nổi một bóng đèn đường, mẹ ở nhà đợi không ngủ… Chỉ khi nghe thấy tiếng tôi về, bà mới nói:
“Mẹ đợi mày về mẹ mới ngủ được!”
Vậy mà những năm tháng đó tôi hoàn toàn không ý thức được câu nói đó của một bà mẹ già có ý nghĩa gì, và hoàn toàn không cảm nhận được nội tâm của bà khi nói câu đó là gì!
Đứa trẻ nhát — phúc lớn, nghiệp nhẹ
Một thằng ngu dốt như tôi kể lại những điều trên, tôi muốn nói với tất cả mọi người rằng:
“Một đứa trẻ mà nó nhát — tức là phúc của nó lớn, hoặc chí ít nghiệp lực của nó nhẹ.”
Cái tính nhát đó tránh cho đứa trẻ rất nhiều những rắc rối, thiệt thân, thậm chí nguy hiểm cho cuộc đời về sau!
Hãy thử tưởng tượng xem: bạn có một đứa con ngông nghênh, ngang tàng, nói không nghe đe không sợ, hỗn láo, thích đối đầu, cái gì cũng muốn thử, cái gì cũng dám làm — thì thật nguy hiểm cho đứa con nhà bạn! Vì với cái tính cách đó, với cái khuynh hướng hành xử đó, chắc chắn cuộc đời nó sẽ sứt mẻ đôi ba phần ở đâu đó. Thậm chí là nguy hiểm!
Câu chuyện cô bé hàng xóm
Khi tôi nhìn lại quãng tuổi trẻ, tôi thấy xung quanh những người bạn của tôi có những trường hợp như này:
“Ban đầu thì chỉ là nghịch ngợm xung quanh khu thôi, ban đầu thì chỉ là bố lếu bố láo nhỏ nhỏ, lặt vặt, những điều mà giới trẻ ngày đó thường hay làm thôi.”
Nhưng thời gian trôi đi, tất cả những thứ “tưởng là nghịch ngợm đơn thuần của lứa tuổi” tự nhiên biến tướng, phát triển theo những hướng lệch lạc, kéo theo vô vàn những nguy hại, vô vàn những hệ lụy trong cuộc sống nhiều chục năm về sau!
Gần nhà tôi có một con bé kém tôi mấy tuổi, thuộc dạng xinh xắn. Ngay từ cái thời tôi chỉ 18–20 tuổi, vẫn còn đi xe đạp lóc cóc đến trường, phạm vi hoạt động chỉ trong làng, thì mỗi tối đến nó đã có rất nhiều các anh lớn tuổi đứng trước cửa đón!
Hôm thì tôi thấy có anh đi Dream chiến đến đón! Hôm thì tôi thấy anh đi Wave cảm tử đến đón! Thỉnh thoảng tôi còn thấy có những chú chạy Dylan, chạy Suzuki Avenis đến đón! Từ những ngày đó tôi đã thấy người nó luôn thơm nức mùi nước hoa, nó rất nhiều tiền, và cách mặc của nó thì luôn rất “chơi”!
Gặp lại sau nhiều năm
Cách đây khoảng tầm 1 tháng, tôi có về trên khu vực trước đây tôi sống, tôi vô tình gặp nó ở ngoài hàng ăn nhỏ ngoài chợ!
Ban đầu thì là vài ba câu chào xã giao, sau thì nó hỏi tôi vài câu. Và trong câu chuyện tôi nhận ra: những cái tên mà nó nhắc tới, những tình tiết mà nó kể đều thật sự đen kịt và phức tạp! Nhưng nó nói ra bằng trạng thái hoàn toàn thản nhiên bình thường.
Nó có 4 đứa con, với 4 người chồng khác nhau! Có người chồng thì cưới, có người thì không, chỉ về ở với nhau.
Trong trí nhớ của tôi ngày đó nó rất trẻ, nhưng khoảnh khắc nó ngồi trước mặt tôi, khi nó cười, tôi thấy khóe mắt nhăn nheo, trên khuôn mặt đã xuất hiện những nốt chấm của làn da lão hóa vì tuổi tác!
Dấu hiệu của người mất phúc
Và thông qua cái cách mà nó sử dụng ngôn ngữ, đối chiếu với Pháp mà tôi biết: nó chính là kiểu người đặc trưng của mất phúc!
(Người mất phúc có một đặc điểm rất kỳ lạ, phần lớn ai cũng giống ai, đó là ngôn từ của họ có khuynh hướng “bạc khẩu”.)
Tức là cái ngôn ngữ của họ rất gai góc, rất bốp chát, rất chợ búa, rất mỉa mai, có phần khinh thường người khác, và luôn phát ra địa vị mình đứng trên người, trên đời, đứng và phán xét, và có phần cay nghiệt!
Ví dụ, khi tôi nói với nó rằng:
“Em cho trẻ con ăn thì đừng cho nó xem điện thoại.”
Thì nó đáp trả tôi rằng:
“Ngoan thì em cho xem, lệch ra em tẩn nó chết ngay, thằng này nhà em sợ em lắm!”
Trong mắt tôi: đó chính là một dạng ngôn ngữ bạc khẩu!
Nó nói với tôi rằng:
“4 thằng nhà em bố của bọn nó hàng tháng đều gửi tiền chu cấp đều, em ở nhà chả làm gì cả, bọn này em vứt cho bà ngoại trông.”
(4 người chồng, trong đó 2 người thuộc dạng giang hồ cộm cán có số má loại xịn. Đúng kiểu: đàn anh thành đạt, lái xe đẹp, sim số đẹp, đông đàn em…)
Đến đây thì tôi im, tôi không nói gì nữa. Tôi trả tiền ăn cho tôi và cho 2 mẹ con nó, tôi chào và tôi lái xe đi.
Cảm nhận sau cuộc gặp
Khoảnh khắc cùng gặp nhau ở hàng ăn nhỏ ngoài chợ khu vực trước kia tôi từng sống trong rất nhiều năm tuổi trẻ, nó tạo cho tôi sự cảm nhận của cuộc sống là:
“À, hóa ra theo năm tháng ai cũng sẽ khác đi, theo chiều hướng mà họ đã chọn trong vô thức, hoặc chọn trong sự cố tình, chọn trong sự định hướng từ trước. Diễn biến cuộc đời ra sao phụ thuộc rất nhiều vào 2 thứ tưởng chừng như rất đơn giản, đó là: thứ mình thích là gì? Thứ mình ghét là gì?”
Nếu một người có sự chiêm ngưỡng cuộc sống đủ, đắng cay, nước mắt, nhục nhã, thăng trầm, tất cả đều đã trải qua đủ, thì người ta không cần xem tử vi, chẳng cần xem bát tự, chẳng cần soi âm, chẳng cần đi xem bói ở bất cứ đâu!
Người ta chỉ dựa vào 3 thứ để phác thảo cuộc đời một con người, đó là:
“Thứ bản thân ghét là gì — thứ bản thân thích là gì — và làm những điều trên với tâm thái như nào?”
Từ đó đã cho ra 80% cuộc đời về sau sẽ như nào!
Chú tiểu và bài học về bản ngã
Sau khoảnh khắc đó tôi cũng nghĩ lại những năm tháng tôi học cấp 2 ở trường làng. Lớp tôi học có một thằng, quê nó ở Vĩnh Phúc, bố mẹ nó gửi xuống chùa ở làng tôi. Trong mắt tôi nó là: chú tiểu!
Nó được sư thầy cho đi học. Mỗi khi kết thúc giờ học nó phải đi thuyền ra ao để vớt bèo và làm khá nhiều việc ở trong chùa. Và chỉ cần nó làm sai một điều gì đó, nó bị tát bôm bốp vào mặt!
Ngày đó tôi nghĩ rằng:
“Cái ông sư thầy kia thật ác, tại sao lại đánh nó kinh dị như thế?”
Nhưng mãi về sau này khi lớn lên, tôi tìm hiểu về Phật Pháp, tôi biết rằng:
“À, hóa ra người ta nuôi tiểu, người ta đánh như vậy để tiểu mất bản ngã.”
Khi đã mất bản ngã rồi, thì khách khứa thập phương đến chùa hỏi một câu, tiểu còn vâng dạ, lễ phép trả lời! Và đánh như vậy từ nhỏ để hình thành nỗi sợ trong tâm.
Một người khi trong tâm có nỗi sợ nào đó thì người ta không dám vi phạm những quy tắc được đặt ra. Một người trong tâm có nỗi sợ: đó là một người khi đã đi sai đường thì còn có cửa để cứu lại!
Một người mà nó không sợ cái gì hết, trời nó không sợ, đất nó không sợ, ma quỷ nó coi thường, thần thánh nó không coi ra gì, thì hạng người này cái gì nó cũng dám làm! Hạng người này khi nó ác, nó sẽ đại ác!
Bản ngã và lực cúng việc âm
Tôi nhận ra rằng: đã là con người, bắt buộc trong tâm phải có nỗi sợ gì đó thì mới nắn được người ta vào những đường thiện, cuộc sống theo đó mà thiện lành, thăng tiến, thịnh vượng!
Chú tiểu bị đánh để mất bản ngã. Người mà mất bản ngã, không còn “cái tôi, cái ta”, thì lực cúng việc âm của người ta mới linh!
Một người mà bản ngã cao, cái tôi lớn, lúc nào cũng coi mình là trung tâm vũ trụ, vạn vật phải xoay vần xung quanh mình thì:
- Lực cúng âm không mạnh!
- Một câu “Nam mô A Di Đà Phật” không có nhiều sức mạnh!
- Không có long thiên hộ pháp nào theo phò hộ hết!
- Dù trên người có khoác bao nhiêu tấm áo cà sa đẹp thì lực cúng không mạnh, không sâu!
- Không thể trì yểm vào bất cứ thứ gì!
Còn ở khía cạnh cuộc đời: một người có bản ngã quá lớn thì thường bị môi trường, bị tập thể xung quanh tiêu diệt!
Đó là lý do trong tướng pháp có một câu rất hay:
“Bất luận là nam nhân hay nữ nhân, có dáng đi hiên ngang, ngẩng cao đầu, thì cái dáng đi này dễ rước hậu họa quãng về sau.”
Mãi sau này học Pháp, tôi mới nhận ra:
“À, hóa ra vấn đề không tại dáng đi, mà vấn đề tại khối nội tâm bên trong, dáng đi chỉ là thứ phản ánh ra bên ngoài mà thôi.”
Bản ngã lớn — đời dễ thất bại
Rất nhiều năm sau trong cuộc sống, khi tôi nghĩ lại mọi tình huống bản thân mình đã trải qua, tôi nhận ra một điều rằng:
Những người có cuộc đời vô cùng sứt mẻ, những người có cuộc đời vô cùng trầm kha bi đát, tất cả đều có một đặc điểm chung, đó là:
- Tính sợ hãi của họ ít!
- Cái gì họ cũng dám làm, cái gì họ cũng dám thử!
- Độ liều lĩnh của họ cao, cái tôi của họ lớn!
- Họ có khuynh hướng lựa chọn phương án đối đầu trong mọi tình huống!
- Họ quá đỗi tin tưởng vào bản thân mình!
- Họ vô cùng tin tưởng vào việc: “Có cách gì đấy chưa rõ, nhưng chắc chắn cuộc đời mình sẽ tươi đẹp!”
Và khi đối chiếu cái dạng nội tâm ở trên với Pháp Phật, tôi nhận ra rằng:
“À, hóa ra đây chính là bản ngã mà Phật Pháp nói tới.”
Bản ngã càng lớn thì đời càng dễ thất bại!
Đó là Pháp, vận hành toàn thể vũ trụ này, chứ không cứ trên tinh cầu trái đất nhỏ nhoi này! Con người vốn dĩ chỉ là yếu tố nhỏ nhoi của tự nhiên, không thể chống Pháp!
Thế hệ bị đánh và lòng ân
Và tôi nhìn lại cái thế hệ của chính mình. Thế hệ của bọn tôi: con cái lệch ra là bị đánh, bị đánh cẩn thận luôn! Ngày đó hoàn toàn không có “quy tắc bàn tay phải” — quy tắc này là nhẹ đấy! Ngày đó rất nhiều “quy tắc roi mây”, “quy tắc cán chổi”!
Bị đánh nhiều như thế, nhưng lớn lên đứa nào cũng có hiếu với cha mẹ, đứa nào cũng thương cha mẹ! Đứa nào cũng có độ trung tín với bằng hữu chơi cùng! Đứa nào cũng có lòng ân trong những mối quan hệ của mình!
Có những đứa đã chuyển vào trong Nam sinh sống từ nhiều chục năm rồi, nhưng khi con cái cưới, chỉ cần một tin nhắn mời, là bay từ trong Nam ra để dự đám cưới con cái của bạn mình năm xưa! Đó chính là thứ tôi gọi là: lòng ân!
Trẻ con được khuyến khích thể hiện cái tôi
Còn ngược lại, những đứa trẻ con được nuôi dạy theo phong cách Tây phương mà tôi biết, bọn nó được khuyến khích thể hiện cái tôi cá nhân, thì đứa nào cũng có khuynh hướng châng lâng!
- Nhìn thấy người lớn không thèm chào!
- Ăn cơm không thèm mời!
- Nói năng với người hơn tuổi thì ít dùng chủ ngữ vị ngữ!
- Lại càng không bao giờ dùng kính ngữ (kính ngữ có nghĩa là những câu đệm: dạ, vâng…)!
Tôi cũng có các em ở bên nước ngoài, bọn nó nói với tôi rằng: trẻ con bên đó rất láo! Bố mẹ mà bạt tai nó một phát, nó gọi điện báo cảnh sát đến xử lý!
Tôi nhận ra rằng: hóa ra văn hóa các cụ ngày xưa nhà mình đã tính đến hết những điều này! Đã nhìn thấu nội tâm con người, nhìn thấu cái hướng phát triển, nhìn thấu cái đường đi của dòng nội tâm một con người như nào! Từ đó mới đề ra cách dạy dỗ con cái!
Nuôi dạy con kiểu gì thì nuôi dạy, đừng để bản ngã nó quá lớn!
Bản ngã quá lớn thì cuộc đời quá gập ghềnh, quá sắc nhọn, và quá nhiều hiểm nguy đang trực chờ chúng nó!
Cuộc đời tôi — lớn lên không có ai bảo vệ
Tôi lớn lên trong tình trạng cuộc sống vô cùng khó khăn, vô cùng khổ. Vô cùng bị coi thường — mà đã bị coi thường thì chỉ có bị người thân xung quanh coi thường thôi! Người lạ họ biết gì về mình đâu mà coi thường. Từ xưa đến nay, đã bị coi thường thì chỉ có bị người thân coi thường thôi!
Tôi lớn lên trong tình trạng tài nguyên sống không có gì ngoài thân xác này. Và sự mệt mỏi, bị xúc phạm, bị đè nén, bị đánh, bị đuổi đi ngay từ chính những họ hàng trong gia đình nhà mình!
Tôi lớn lên trong tình trạng thấy mẹ tôi bị cả nhà sai bảo như “con ô sin”. Đến đứa cháu là con của bà chị ruột còn gọi mẹ tôi là “mày” và xưng là “tao”!
Một bà mẹ có địa vị thấp kém như vậy trong gia đình thì làm sao bảo vệ được tôi!
Ngày bé tôi bị đánh suốt! Đồ chơi của tôi là một cái xe đạp bằng sắt. Con của anh ruột mẹ tôi đòi cái xe đó, tôi không cho mượn, nó khóc, thế là cái xe đó đã bị anh ruột của mẹ tôi đập nát tan tành!
Ngày đó tuy còn nhỏ, nhưng tôi vẫn còn nhớ đến tận ngày hôm nay, tôi đã khóc suốt nhiều ngày vì cái xe đó bị đập. Và tất nhiên, mẹ tôi hoàn toàn không có sức mạnh, không có địa vị để bảo vệ tôi!
2 mẹ con ở nhờ trên đất của người khác, lệch sóng là bị đuổi đi bất cứ lúc nào, thì lấy đâu ra địa vị để bảo vệ con của mình!
Tôi lớn lên trong tình trạng không có ai bảo vệ từ nhỏ, lớn lên thì chả có ai định hướng tư tưởng, chả có ai định hướng suy nghĩ, chả có ai định hướng công việc, lại càng chả có ai định hướng cuộc đời!
Trời sinh voi thì trời sinh cỏ, cứ mặc định mà phát triển tự nhiên. Cuộc đời có sứt mẻ ở đâu đó thì đổ tại: “số nó thế!”
Lời muốn gửi đến tất cả mọi người
Và đó là lý do tôi viết bài này!
Tôi muốn chia sẻ với tất cả mọi người rằng:
“Đừng để con cái nhà mọi người, đừng để bọn trẻ con vô cùng đáng yêu, phải trải qua cuộc đời giống như tôi!”
(Cái đoạn trên tôi kể về cuộc đời mình là còn ít đấy, là còn chọn lựa những thứ để kể trên Facebook đấy. Nếu kể hết ra thì nó nhục nhã, bẩn thỉu đến nhường nào, người không biết được đâu.)
Một đứa trẻ con: đừng khuyến khích nó thể hiện cái tôi ở bất cứ môi trường, bất cứ hoàn cảnh nào!
Một đứa trẻ con có thể thể hiện cái tôi ở môi trường công cộng khi nó còn rất nhỏ thì còn tạm được. Chỉ cần vào môi trường của những người trưởng thành một chút thôi, ví dụ bước chân vào những năm học cấp 2 thôi: càng cái tôi bao nhiêu, càng thể hiện cái tôi bản thân bao nhiêu, càng dễ chuốc lấy nhiều kẻ thù bấy nhiêu!
Hãy dạy con mình: cố gắng giữ chừng mực trong mọi thứ, cố gắng hạ thấp cái tôi bản thân, làm lợi cho mọi người!
Hãy để cho con mình hiểu:
“Một người sống trong cuộc đời này mà không có cái gì để làm lợi cho người khác, đã thế lại còn sợ người khác lợi dụng mình — thì đó chính là kẻ thất bại!”
Trời đất này không cần tiêu diệt, mà chỉ cần không có cái gì để làm lợi cho người khác: tự khắc sẽ bị đào thải!
- Bị người khác lợi dụng không đáng sợ!
- Không có cái gì để người khác lợi dụng: mới đáng sợ!
Hãy cố gắng để bản ngã cá nhân thật thấp trong tất cả mọi lĩnh vực: công việc, tình yêu, hôn nhân, hạnh phúc gia đình, bằng hữu…
Bởi: càng bản ngã cao — đời càng thất bại!
Một đứa trẻ con nhát, lớn lên cuộc đời sẽ bằng phẳng hơn rất nhiều so với một đứa trẻ con “cái gì nó cũng dám làm, cái gì nó cũng không sợ”.
Các cụ ngày xưa có một câu rất hay là:
“Với trẻ con, 3 tuổi đã biết tâm, 7 tuổi đã biết tính, từ đó có thể phác thảo ra cuộc đời về sau của nó như nào.”
FB BTS – 26333512829643838
Xem thêm :
Các bài viết của Bùi Tuấn Sơn:
>>> Bài viết hay? - Nếu bạn thấy bài viết hay - hấp dẫn - thú vị - hữu ích, xin bạn ủng hộ mình 1 ít donate với nhé! Mình sẽ rất vui khi được bạn ủng hộ để ngày càng có động lực phát triển website, đem lại nhiều bài viết hay - hấp dẫn - thú vị - hữu ích để phục vụ bạn đọc miễn phí! Thank you! _()_ >>> Link donate/ủng hộ ở đây ạ: https://ohay.io.vn/donate-cafe/
