Bát Phong – Tám ngọn gió đời
Bát Phong là gì?
Bát là tám. Phong là gió => Bát phong chính là tám ngọn gió.
Ngọn gió này không phải là gió bình thường của thiên nhiên. Mà là cơn gió của được mất hơn thua, vinh quang và tủi nhục của thế gian.
Tám ngọn gió đó là : Thịnh, Suy, Hủy, Dự, Xưng, Cơ, Khổ, Lạc.
- Thịnh là hưng thịnh, lợi lộc.
- Suy là suy sụp, điêu tàn.
- Hủy là hủy báng, gièm pha.
- Dự là danh dự.
- Xưng là xưng dương, tán tụng.
- Cơ là cơ bài , chỉ trích.
- Khổ là khổ đau , phiền não.
- Lạc là an lạc, hạnh phúc.
Nếu Không Tu:
Với người bình thường trên thế gian, không tu thì tám ngọn gió này sẽ thổi họ liên tục, có lúc thì hiu hiu nhưng cũng có lúc như cuồng phong bão táp, và làm cho thần trí thất điên bát đảo.
- Khi gặp thời thế thuận lợi làm ăn phất lên giàu có, thì người dễ sinh tâm cống cao ngã mạn, thấy mình hơn người. Cảm giác thoải mái, cuộc sống như tiên. Nhưng khi làm ăn thất bại suy sụp, tan gia bại sản thì họ lại đau khổ triền miên, thần trí như ngây như dại, tinh thần suy sụp.
- Những khi nổi tiếng được người ca ngợi tán tụng thì nở mũi, hãnh diện, tự hào, tâm trí phấn khởi , vui vẻ.
Nhưng khi bị người nói xấu, gièm pha thì lòng sôi sục hận thù, tức tối không ngui.
Được mất hơn thua, thành bại, lợi suy, tán dương hay chê trách. Đó là chuyện thường tình của thế gian, chúng xảy ra với tất cả mọi người, mọi chủng tộc.
Nhưng dù vinh hay nhục, thành hay bại, ta vẫn luôn giữ được tâm bình khí hòa, bất động trước ngoại cảnh. Được khen cũng không mừng, khi mất cũng không buồn. Đó mới là điều đáng quý.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Cư Sĩ Nhuận Hòa
Xem thêm:
Xá chi tám ngọn gió đời
Người con Phật sống ở đời phải tìm cách để an trụ, bình tâm không lay chuyển trước tám ngọn gió này. Nên xưa nay, người học Phật thường nhắc mình và nhắc nhau phải sống thật vững vàng, dù cho phải thường xuyên đối mặt với tám gió thổi mà không lay động (bát phong xuy bất động).
“Một thời Phật ở tại Xá-vệ, rừng Kỳ-đà, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
– Ở đời có tám việc, chúng sanh xoay chuyển theo đó. Thế nào là tám? Một là lợi, hai là suy, ba là hủy, bốn là dự, năm là xưng, sáu là cơ, bảy là khổ, tám là lạc.
Như thế, này Tỳ-kheo, tám việc này tùy theo đời xoay chuyển. Này các Tỳ-kheo, nên tìm phương tiện trừ tám việc này. Như thế, này các Tỳ-kheo, nên học điều này!
Bấy giờ, các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong, vui vẻ vâng làm”.
Kinh Tăng nhất A-hàm, tập III, phẩm Thiên tử Mã Huyết
Hai ngọn gió thuận nghịch đầu tiên là lợi và suy.
- Lợi là được lợi, thịnh vượng, phát đạt.
- Suy là sự nghiệp sa sút, suy hao, làm ăn xuống dốc.
Thường thì khi được lợi chúng ta vui mừng, tự hào và khi suy hao thì lo lắng, bất an. Người con Phật luôn giữ tâm mình cho thăng bằng, bởi thịnh hay suy ở đời thực ra chỉ có tính tạm thời. Ông cha mình cũng đã từng kinh nghiệm rất chân thực và sáng tỏ “không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”.
Hai ngọn gió tiếp theo là hủy và dự.
- Hủy là hủy nhục, bị làm nhục, bị hạ thấp phẩm giá.
- Dự là được tôn vinh, danh dự vẻ vang.
Người con Phật nguyện giữ tâm mình khi được tôn vinh cũng không tự mãn mà khi bị hủy nhục cũng không quá tự ti. Vì lẽ thường ở đời vinh nhục đôi khi cũng chỉ là hai mặt của một vấn đề. Nên không ai lấy làm lạ khi cùng một vấn đề mà bên này thì tung hô còn bên kia thì nguyền rủa.
Xưng và cơ cũng vậy.
- Xưng là xưng tán, khen ngợi, những lời có cánh đưa chúng ta lên mây.
- Cơ là chê bai, dè bỉu, cơ hiềm, dìm đạp mình xuống bùn nhơ.
Khi được khen cũng không quá mừng và khi bị chê cũng không quá buồn. Hãy nhìn thẳng vào chính mình để hiểu rõ mình hơn, rằng tôi là ai, đã làm gì, có xứng đáng để được khen hay có thích đáng để bị chê. Thực ra thì khen chê là những tác động bên ngoài, đôi khi nó không phản ánh đúng thực chất của chính mình nên cần giác tỉnh để tự chủ.
Hai ngọn gió cuối cùng là khổ và lạc. Nếu đã đứng vững trước lợi-suy, hủy-dự và xưng-cơ thì đối với khổ-lạc cũng nên như vậy, không bị lay động. Khổ hay vui nếu bình tâm nhìn cho thật kỹ thì cũng chỉ là những cảm thọ mà thôi. Tất cả đều mong manh và dễ dàng đảo chiều vì bản chất biến động của đời sống. Nên có lạc, hạnh phúc, an vui cũng không chìm đắm mà giả như có gian khổ, không như ý cũng không sờn lòng, cố gắng vượt lên.
Nhờ phát huy tuệ giác về vô thường và vô ngã nên người học Phật thấy rõ tính duyên khởi trong mọi thăng trầm và dịch chuyển của cuộc sống để không trụ chấp, không bám víu. Ngay đây có thể nói nhờ trí sáng nên tâm mới định. Mới hay, tám ngọn gió đời sẽ chẳng làm được gì nếu tâm chúng ta định và trí chúng ta hằng sáng. Vì thấy rõ bản chất hư huyễn của vạn pháp nên chúng ta bất động giữa cuộc đời đầy biến động; không lầm, không trụ, không bị người ta lạc dẫn, không dính mắc vào danh lợi và chức phận, không nắm bắt hoa đốm giữa hư không.
Quảng Tánh
Những cái khổ của kiếp người
Khi đề cập đến sự khổ trong kiếp người thì đôi lúc người ta cho như vậy thì bi quan. Nhưng theo mình, ai thấy được cuộc sống của kiếp con người là khổ thì người đó bắt đầu đã có trí tuệ, và có được sự chuẩn bị trong tâm lý để đối diện với sự thật này.
Như đã đề cập đến Bát phong trên, cái khổ của kiếp người có thể chia ra làm 8 loại (còn gọi là bát khổ):
8 cái khổ của kiếp người
1. Sinh khổ :
Khi thần thức đi vào trong cơ thể người mẹ, ta phải ở trong bụng mẹ chín tháng mười ngày, sống trong sự nhơ nhớp, tù ngục. Rồi cơ thể ta phải phụ thuộc vào sự ăn uống của người mẹ, mẹ mà không ăn thì ta đói, mẹ bệnh thì ta cũng mệt theo. Rồi phải chịu bao nguy nan trước khi sinh ra đời. Nên sinh ra đã là khổ rồi.
2. Bệnh khổ :
Cuộc sống đang đẹp đẽ, cuộc đời đang hạnh phúc. Tự nhiên đi khám ta mắc phải những chứng bệnh nan y như ung thư, tiểu đường,…Rồi chúng hành hạ ta, rồi ta suy sụp tinh thần. Nên thân có bệnh là khổ rồi.
3. Lão khổ :
Già cả thân thể xương khớp đau nhức, đi lại khó khăn, ăn uống cũng khó, ít bạn cô đơn, sống nhờ con cháu. Nên già là khổ rồi.
4. Tử khổ :
Trước khi chết, cuộc sống quằn quại đau đớn khôn xiết, mấy ai thấu hiểu. Nên tử là khổ.
5. Cầu bất đắc khổ :
Mong muốn hy vọng điều gì mà chúng không thành tựu thì ta khổ. Như cưới nhau, mà cầu có con mà ta vô sinh thì khổ rồi.
6. Oán tắng hội khổ :
Người ta không thích, người ta thù ghét mà phải sống chung với nhau, như cùng cơ quan, hay hàng xóm. Ngày nào cũng tiếp xúc, gặp mặt thì ta sẽ khổ tâm.
7. Ái biệt ly khổ :
Sống trên đời mà phải sinh ly thì ta khổ ( Vì mưu sinh ta phải xa người mình yêu thương để đi làm ăn nên ta phải nhớ thương thao thức nên khổ ). Hay tử biệt thì ta cũng khổ ( Khi chết ta phải xa những người mình thương yêu, tâm lưu luyến không muốn rời nên ta khổ ).
8. Ngũ ấm xí thạnh khổ :
Năm ấm hay năm uẩn là Sắc, thọ, tưởng, hành và thức uẩn, cái nào mà thạnh quá thì ta sẽ khổ.
* Thân ta mập quá, hay ốm quá thì ta cũng khổ.
* Cảm xúc ta thái quá cũng khổ, như ngon dở, vui buồn, thương ghét…
* Ta hay tưởng tượng mơ mộng quá cũng khổ.
* Ta suy tư,tính toán, cân nhắc quá cũng khổ.
* Ta phân biệt mọi điều thái quá cũng khổ.
Nói chung đã sinh ra, có cái thân và làm kiếp con người thì ta phải chịu những cái khổ này.
Muốn hết khổ không có con đường nào khác ngoài phải tu tập, chứng được tứ thánh quả A La Hán giải thoát, làm chủ được sinh tử, thì cái khổ không thể nào đánh vào tâm Vị ấy được nên hết khổ.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Cư Sĩ Nhuận Hòa
FB: Tu học mỗi ngày –
>>> Bài viết hay? - Nếu bạn thấy bài viết hay - hấp dẫn - thú vị - hữu ích, xin bạn ủng hộ mình 1 ít donate với nhé! Mình sẽ rất vui khi được bạn ủng hộ để ngày càng có động lực phát triển website, đem lại nhiều bài viết hay - hấp dẫn - thú vị - hữu ích để phục vụ bạn đọc miễn phí! Thank you! _()_ >>> Link donate/ủng hộ ở đây ạ: https://ohay.io.vn/donate-cafe/
